Sadaka ve Sadaka-i Câriye Cömertlik, Kur’ân-ı Kerîm’de, mü’minlerin başta gelen hasletlerinden biri olarak önemle vurgulanmış, buna mukabil cimrilikten de, ciddî şekilde sakındırılmıştır.
Sadaka ve Sadaka-i Câriye
Cömertlik, Kur’ân-ı Kerîm’de, mü’minlerin başta gelen hasletlerinden biri olarak önemle vurgulanmış, buna mukabil cimrilikten de, ciddî şekilde sakındırılmıştır. Konunun önemini vurgulayan âyet-i kerîmelerden birinin hitâbı şöyledir: “(Aşırı cimrilikten dolayı) elini boynuna bağlanmış (gibi sıkı) yapma, (eline geçeni saçıp savurarak) onu tam bir açışla da yayma ki, sonra kınanmış ve pişman bir âciz olursun.
Sadaka mefhumu lügavî yönden, zekât gibi farz bir ibâdeti de içine alan geniş bir mefhumdur. Meşrû yoldan ele geçen malı sarf etmekten, nezretmeye bağlı şekilde vücûb mükellefiyeti ile ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaya; yemin keffâreti olarak verilmekten, ölen akrabaların rûhuna hediye etmek üzere verilmeye; dinî birtakım yasakların karşılığının maddî olarak ödenmesinden, kazalardan, belâlardan ve şerlerden muhafaza için aktarılmaya; buluntu malın ihtiyaç sahiplerine intikal ettirilmesinden, her türlü niyetle nafile olarak ulaştırılmaya kadar bütün fiilleri kapsar.
Sadakanın, ihtiyaç sahiplerini gözetmenin yanında, ilmî müesseseleri, mescidleri ve hayır kurumlarını desteklemeye yönelik verilmesi de fazîletli işlerdendir.
Bir hadîs-i şerîfte şöyle buyurulmuştur: “Mallarınızı zekâtla koruyunuz, hastalarınızı sadaka ile tedavi ediniz, bela dalgalarını da dua ve yalvarışla karşılayınız.”
Ölümden Sonra da Hâneye Yazılan Sevaplar
Peygamber Efendimiz (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) ilmî müesseseleri desteklemenin fazîletini: “İnsan öldüğü zaman üç şey hariç ameli kesilir: Sadaka-i Câriye, kendisinden faydalanılan ilim, kendisini hayırla yâd ettiren sâlih evlat.”
hadîs-i şerîfiyle beyân etmiştir. Buna göre; faydalı ilmin devamını sağlamak üzere ilmî müesseseleri Sadaka-i Câriye (sürekli, kalıcı hayır) ile destekleyenler, okuyan talebelerin ecrine ortak olacakları gibi, onların da hoca olup hayatları boyunca okutacakları talebelerin ecrinden de hissedâr olacak ve kıyamete dek teselsül edecek ilmî faaliyetlerden nasipdâr olacaklardır inşallâh.
